Z okazji Święta 49. Bazy Lotniczej w Pruszczu Gdańskim wydano publikację zatytułowaną „Lotnictwo Śmigłowcowe w Pruszczu Gdańskim 1967–2026”. Książka przedstawia historię miejscowego lotnictwa wojskowego, w tym stacjonujących tam na przestrzeni dziesięcioleci śmigłowców (takich jak szkoleniowe Mi-2 czy bojowe Mi-24). Powstała jako wyjątkowe wydawnictwo upamiętniające dziejowy dorobek bazy w czerwcu 2026 roku. Jednostka wojskowa w Pruszczu Gdańskim (obecnie 49. Baza Lotnicza) ma bogatą historię ściśle związaną z ewolucją polskiego lotnictwa wojskowego – od myśliwców odrzutowych po śmigłowce szturmowe.
Początki lotniska i era myśliwców (do 1967 roku) Historia militarna tego miejsca sięga lat międzywojennych i II wojny światowej, gdy istniejące od lat 20. XX wieku lotnisko sportowe zostało przejęte i rozbudowane przez niemiecką Luftwaffe. Po wojnie obiekt przeszedł w ręce polskiego wojska. Kluczowym momentem było sformowanie w 1952 roku 25. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego. Przez kilkanaście lat w Pruszczu Gdańskim huczały silniki odrzutowe, a piloci jednostki latali na kultowych polskich myśliwcach PZL Lim-2 i Lim-5 (licencyjne wersje radzieckich MiG-15 i MiG-17).
Przełom i era śmigłowców (1967–2011) W drugiej połowie lat 60. Dowództwo Wojska Polskiego podjęło strategiczną decyzję o utworzeniu dedykowanych jednostek śmigłowcowych. W związku z tym w listopadzie 1967 roku rozformowano pułk myśliwski, a na jego bazie powołano 49. Pułk Śmigłowców (późniejszy 49. Pułk Śmigłowców Bojowych).
- Marzec 1968 r.: Do bazy trafiły pierwsze maszyny Mi-2, które przez dekady służyły do zadań łącznikowych, rozpoznawczych i szkoleniowych.
- Lata późniejsze: Prawdziwym symbolem jednostki stały się potężne, opancerzone śmigłowce szturmowe Mi-24 (nazywane „latającymi czołgami” lub „krokodylami”).
- Misje zagraniczne: Piloci i personel techniczny z Pruszcza Gdańskiego brali czynny udział w operacjach bojowych poza granicami kraju, w tym w ramach Polskich Kontyngentów Wojskowych w Iraku (2005–2008) oraz w Afganistanie (2007–2008). [Przekształcenie w Bazę Lotniczą i współczesność (od 2012 roku)
W wyniku restrukturyzacji Sił Zbrojnych RP, 1 stycznia 2012 roku pułk został oficjalnie rozformowany, a w jego miejsce powołano dzisiejszą 49 Bazę Lotniczą (JW 1300), podporządkowaną 1. Brygadzie Lotnictwa Wojsk Lądowych. W ostatnich latach, ze względu na kończące się resursy techniczne eksploatowanych maszyn Mi-2 i Mi-24, profil jednostki zaczął ulegać zmianie. Zgodnie z planami modernizacyjnymi, komponenty śmigłowcowe mają docelowo operować z pobliskiego Malborka, podczas gdy infrastruktura w Pruszczu Gdańskim zostaje wyznaczona do rozbudowy w celu ulokowania tu nowoczesnych systemów obrony przeciwlotniczej i rakietowej (elementy systemu „Wisła”).
