Z okazji 80-lecia Szybowcowego Zakładu Doświadczalnego i 90-lecia bielskiego lotniska w dniach 1-3 maja na lotnisku Aeroklubu Bielsko-Bialskiego zostało zorganizowane wyjątkowe, trzydniowe wydarzenie lotnicze. Była to świetna okazja, by przybliżyć uczestnikom historię polskiego szybownictwa i połączyć ją ze współczesnością oraz widowiskowymi pokazami lotniczymi. Wydarzenie zyskało dodatkowy wymiar, wpisując się w obchody roku, w którym Bielsko-Biała pełni tytuł Polskiej Stolicy Kultury 2026, podkreślając bogactwo dziedzictwa miasta i jego twórczy, otwarty charakter.

1 i 3 maja odbyły się spotkania, warsztaty tematyczne oraz prezentacje klasycznych konstrukcji szybowcowych, które zjechały na bielskie lotnisko niemal z całej Polski. Główne atrakcje zaplanowano jednak na 2 maja. Tego dnia odbyły się dawno nie widziane na naszym lotnisku, dynamiczne pokazy lotnicze z częścią wieczorną z efektami świetlnymi i muzyką na żywo. W pokazach w powietrzu można było zobaczyć m.in.: paradę szybowców holowanych przez samoloty PZL-104 Wilga, Artura Kielaka, skoczków spadochronowych, śmigłowiec AS-350 firmy Helipoland ze zbiornikiem Bambi do gaszenia pożarów, samolot Bücker Jungmann, akrobatów zespołu Flying Bulls Aerobatic Team, Follow Me Formation, szybowiec Perkoz Duo, zabytkowy samolot Piper Cub pilotowany przez Antka Nowaka, Skydream Duo, balony, Flying Dragons Team, Johana Gustafssona, Ogniste Motolotnie, wiatrakowiec Tercel… Działo się!!! Wydarzenie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem. Na lotnisku pojawiły się tłumy nie tylko pasjonatów lotnictwa, ale i rodzin z dziećmi i wszyscy, którzy chcieli przeżyć coś wyjątkowego w pięknej lokalizacji bielskiego lotniska.

Szybowcowy Zakład Doświadczalny w Bielsku-Białej przez dziesięciolecia był jednym z filarów rozwoju polskiego i światowego szybownictwa. Tu powstały konstrukcje, które zdobywały medale mistrzostw świata, biły rekordy i trafiały do aeroklubów na niemal wszystkich kontynentach. Dzieje zakładu rozpoczęły się w 1946 roku wraz z utworzeniem Instytutu Szybownictwa, powołanego w celu odbudowy zaplecza konstrukcyjnego polskiego szybownictwa po zniszczeniach II wojny światowej. Instytut kontynuował tradycje przedwojennego ośrodka Iwowskiego i już w 1948 roku został przekształcony w Szybowcowy Zakład Doświadczalny (SZD). Od pierwszych lat działalność zakład pełnił rolę centralnego ośrodka projektowania szybowców w Polsce. W jego biurach konstrukcyjnych powstawały zarówno konstrukcje szkolne, jak i zaawansowane szybowce wyczynowe. Wśród wczesnych powojennych projektów znalazły się m.in. zmodyfikowane przedwojenne konstrukcje IS-A Salamandra oraz IS-B Komar, które odegrały ważną rolę w odbudowie szkolenia szybowcowego w Polsce. W kolejnych dekadach bielski Ośrodek wypracował rozpoznawalną szkołę konstrukcyjną. Szybowce oznaczone symbolem SZD łączyły dobre własności pilotażowe z dopracowaną aerodynamiką i wysoką jakością wykonania. Do najbardziej znanych konstrukcji należały dwumiejscowy Bocian – przez wiele lat podstawowy szybowiec szkolny w polskich aeroklubach oraz jednomiejscowe wyczynowe Zefiry i Foki, które odnosiły sukcesy w mistrzostwach świata. Przejście od konstrukcji drewnianych do kompozytowych nastąpiło w latach 70-tych wraz z powstaniem rodziny szybowców Jantar. Wprowadzenie technologii laminatów pozwoliło na znaczące poprawienie osiągów. W szczytowym okresie działalności SZD należał do największych producentów szybowców na świecie. W zakładzie pracowało kilkaset osób, a produkowane w Bielsku konstrukcje trafiały do użytkowników w Europie, Ameryce Północnej i Południowej, Australii czy Japonii. Szybowce z oznaczeniem SZD były obecne zarówno w aeroklubach szkolących pilotów, jak i w rękach czołowych zawodników szybownictwa wyczynowego. Transformacja ustrojowa lat 90. doprowadziła do zakończenia działalności Zakładu w jego pierwotnej formie, jednak bielska tradycja konstrukcji szybowcowych przetrwała. W budynkach przy aleksandrowickim lotnisku obecnie prowadzi działalność firma Allstar PZL Glider, spadkobierca bielskiego SZD. Współczesny produkt Allstar PZL Glider to dwumiejscowy szybowiec akrobacyjny SZD-54-2 Perkoz .

Zapraszam do Galerii